Verlangen

Diep in mijn hart
Woont een verlangen naar vrijheid

Ver weg van de dwang
Het moeten
De angst

Ver weg van het oordeel
Niet goed genoeg
Zwak

Een verlangen naar vrijheid
Mijn leven
Mijn waarheid

Vertrouwen
Overgave
Loslaten

Er woont een verlangen
Diep in mijn hart

Acceptatie

Ik ‘Waar ligt voor jou de grens?’ Een vraag van mijn therapeute afgelopen donderdag. Waar ze op doelde is de manier waarop ik met mezelf omga. Kapot maak misschien wel. Mijn lichaam en mijn ziel, ze schreeuwen beide. Om aandacht, liefde en zachtheid. Ik negeer het. Ik negeer de pijn en vermoeidheid en loop mezelf voorbij.

Ik kan niet accepteren dat dit het nu is. Dat herstellen van mijn eetstoornis en goed voor mezelf zorgen mijn volledige aandacht vragen. Al mijn gedachten gaan er vol tegenin. Ik stel me aan. Ik doe al bijna niks. Het is genoeg geweest. Ik moet doorgaan. Ik kan toch niet de hele dag niks doen? Een beetje lanterfanten, slapen, misschien een blokje om? Ik vind het belachelijk. Ik ben een jonge vrouw, dit is niet wat ik wil.

Tegelijkertijd is het alles wat ik wil. Mijn eigen ritme volgen. Rustig aan doen. Mijn lichaam en geest de tijd geven. Hulp vragen. Troost zoeken. Buiten zijn. Stilstaan. De hardheid laten varen en verzachten.

“Acceptatie is niet opgeven of onverschillig zijn. Acceptatie is de waarheid de ruimte geven.” 

Ik ben de grens allang over. De waarheid de ruimte geven en onder ogen zien. Dat is waar het mee begint.

De quote komt uit het boekje ‘Leven in acceptatie’ van Annemarie Postma.

Schaamte

Als mensen mij vragen hoe het met me gaat, durf ik bijna geen antwoord te geven. Na ruim drie jaar behandeling voor mijn eetstoornis en onderliggende problematiek, gaat het nog steeds niet goed. Daar schaam ik me voor. Je zou toch verwachten dat ik mezelf inmiddels weer op de rit zou hebben? Nee dus.

Schaamte was het thema van deze week. Ik las het boek Vrij van Marnix Pauwels, ervaringsdeskundige op het gebied van depressie, angststoornis, borderline en andere psychische aandoeningen, en in combinatie met een goed gesprek met mijn therapeut vielen er gister en vandaag ineens een stuk of honderd kwartjes.

Ideaalplaatje
Ik dacht dat ik me vooral schaamde voor mijn huidige situatie, die bepaald niet voldoet aan het ideaalplaatje. Als ik weer aan het werk was, vaker zou sporten, gezond zou eten en regelmatig met vrienden af zou spreken, dan zouden al mijn schaamtegevoelens als sneeuw voor de zon verdwijnen, zo hield ik mezelf voor. Maar laten we wel wezen, toen ik al deze dingen nog wel deed, schaamde ik me evengoed voor mezelf en had ik constant het gevoel dat ik ieder moment door de mand kon vallen. ‘Ik doe dit allemaal wel, maar ik kan het helemaal niet en er komt een moment dat iemand dat door heeft’, was mijn gedachte. Deze discrepantie tussen wat er aan de buitenkant te zien was en wat ik van binnen voelde en dacht, beschrijft Pauwels in zijn boek als volgt:

‘Er is overigens nog een andere vorm van schaamte, een geniepige, heel zware. Deze variant heeft meer te maken met je opvoeding, en kan gebaseerd zijn op gemaakte ‘fouten’ die jij alleen ziet omdat je volgens een enorm subjectieve manier hebt leren denken (…) Deze specifieke variant gaat bijvoorbeeld over je vermeende onvolkomenheden. Over wat je niet kunt, waar je slecht in bent, over je uiterlijk, je gebrek aan iets waar je graag in zou uitblinken. Ook al begrijpen buitenstaanders vaak totaal niet waar je mee zit en waarom; voor jou kan het een hele heftige waarheid zijn’.

Mijn huidige situatie is niet de oorzaak van mijn schaamte, maar slechts een gevolg van een dieperliggende schaamte. Schaamte die ik voel over mezelf. Mijn eetstoornis is daarbij een handig middel om de aspecten die ik niet fijn vind aan mijn persoonlijkheid en die in mijn ogen afwijken van de maatschappelijk norm, te onderdrukken. Mijn gevoelige, angstige, introverte kant, maar ook mijn eigenwijsheid, scherpte en intelligentie. Waardoor ik uiteindelijk niet meer weet wat ik zelf voel en vind en volledig leef naar wat ik denk dat er van mij wordt verwacht.

Zelfhaat
Naarmate ik hier langer over nadacht, kwam ik al snel terecht bij Brené Brown. Zij is professor aan de Universiteit van Houston, waar ze jarenlang onderzoek heeft gedaan naar kwetsbaarheid, moed, authenticiteit en schaamte. Haar definitie van schaamte luidt als volgt en komt overeen met wat Pauwels in zijn boek beschrijft:

‘Schaamte is het intens pijnlijke gevoel dat voortkomt uit de overtuiging dat we niet goed genoeg zijn en daarom geen liefde waard zijn en er niet bij horen’.

Gedurende de jaren dat ik werkte aan mijn herstel, heb ik altijd gedacht dat ik geen hekel had aan mezelf. Ik vond het moeilijk om met sommige karaktereigenschappen om te gaan, maar meer ook niet. Afgelopen week kwam ik tot de conclusie dat dit niet klopt. Gevoeligheid, introversie, angst, eigenwijsheid, scherpte, intelligentie: ik verberg ze omdat ik vind dat ze het daglicht niet kunnen verdragen. Daarmee ben ik mijn kracht en eigenheid verloren. Ik heb ze ingeruild voor een eetstoornis en moet nu aan de bak om ze weer de ruimte te gaan geven.

Angst
Dit besef maakt me bang en het lijkt bijna een onmogelijke opgave, maar ik realiseer me dat ik geen keuze heb. Eetstoornis of herstel, moedeloosheid of moed, haat of liefde, spanning of ontspanning, overleven of leven, verstoppen of met de billen bloot, vluchten of vechten. Het lijkt zo makkelijk, maar dat is het niet. Evengoed is het tijd om niet langer de weg van de minste weerstand te kiezen, maar de weg naar herstel. Wordt vervolgd.

 

 

 

Oneindig

Ik wil je niet meer
Mijn stem wordt steeds luider
Ik wil je niet meer
Het is tijd dat je gaat

Als ik je laat blijven
Neem jij het weer over
Beland ik
Verzand ik
In mislukking en haat

Wikken en wegen
De voors en de tegens
Wat jij voor mij doet
Wat ik door jou laat

Als jij niet wilt gaan
Kom ik in beweging
Mijn blik op oneindig
Jij blijft op je plaats

Ik loop verder
Steeds verder
Kijk niet achterom

Met mijn passen vervaagt
Het verdriet om wat niet was
Met iedere stap
Groeit de angst voor wat komt

Met iedere stap
Klinkt een belofte
Toekomstmuziek
Waar ik op vertrouw
Dat oneindig alleen
Zoveel beter zal blijken
Dan voor altijd en eeuwig
Eindeloos met jou

Anders

Ik voelde mij als kind al anders dan anderen. Op school, maar ook thuis. Ik hield niet van drukte, dacht veel over dingen na, was gevoelig, vaak bang. Als er veel mensen in huis waren, lag ik het liefst met een boek op bed, of ik ging naar buiten. Als het een feestdag was, bijvoorbeeld mijn verjaardag of sinterklaas, was ik vaak ziek. Lichamelijk ziek, inclusief koorts. Als ik een enge film had gezien, kon ik vervolgens wekenlang niet slapen. Ook op sociaal vlak kon ik niet goed meekomen: ik was verlegen en vond het vreselijk om het middelpunt van de belangstelling te staan. Ik ging het liefst rustig mijn eigen gang en was snel moe als ik te veel hooi op mijn vork nam.

Oordelen
Veel van deze eigenschappen zijn in onze maatschappij niet handig. Naarmate ik ouder werd, hoorde ik vaak dat ik ongezellig was, of te serieus. Dat ik niet zo bang moest zijn, harder moest worden, te ingewikkeld was, chaotisch en bovendien langzaam. Dus ging ik mijn best doen om dat allemaal niet meer te zijn. Ik zat in de knoop en bedacht onbewust een oplossing: als ik af zou vallen, zou het allemaal over gaan. Dan zou ik net zo zijn als anderen, niet meer raar, serieus, ongezellig en ingewikkeld. Dit was het begin van mijn eetstoornis, die zich steeds meer met mijn karaktereigenschappen heeft verweven en door de jaren heen verschillende vormen heeft aangenomen. Het begin van mijn toneelstuk, waarin ik iemand speelde die ik niet was.

Nu ik me stukje bij beetje van mijn eetstoornis ontdoe, kan en wil ik niet langer doen alsof ik iemand anders ben. Ik ben nou eenmaal heel gevoelig, serieus, rustig, bedachtzaam, snel overprikkeld en daarom op zijn tijd graag alleen. Maar ik ben ook nieuwsgierig, heb behoefte aan verbinding en plezier, aan mensen met wie ik kan praten over alles waar ik over nadenk, mensen die me nemen zoals ik ben.

Hoop
De afgelopen jaren hebben hun sporen nagelaten en het kost tijd dit alles te verwerken. Ik voel me onzeker en eenzaam, doordat de oordelen die anderen vroeger over mij hadden, mijn eigen overtuigingen zijn geworden. Ik ben verdrietig, omdat ik de afgelopen jaren aan het overleven ben geweest en daardoor zoveel mooie dingen heb gemist. Ik heb in de tiende versnelling geleefd, terwijl de zesde versnelling voor mij het maximaal haalbare is. De maatschappij dendert door. Het moet altijd sneller, beter, meer en ik kan daar niet in mee.

Ik kan daar niet in mee en ik wil daar niet meer in mee. Ik wil het anders doen, op een manier die bij mij past en waar ik me goed bij voel. Ik wil weer kunnen genieten van de kleine dingen, mijn tempo vertragen. Ik wil weer ervaren waar ik goed in ben en mijn kwaliteiten gaan gebruiken, zodat ik weer vertrouwen krijg in mezelf. Ik wil mezelf laten zien, zodat ik me niet meer eenzaam hoef te voelen en herkenning en begrip vind. Ik wil mijn stem laten horen, omdat ik weet dat ik niet de enige ben die worstelt. Ik wil mijn eetstoornis achter me laten en mijn leven gaan leven. Ik weet alleen nog niet goed hoe.

Pas op de plaats

De afgelopen maanden waren lastig. Ik moest onder ogen zien dat mijn herstel stagneerde. Of beter gezegd: mijn eetstoornis werd weer sterker. Al mijn energie en tijd gingen naar mijn werk en opleiding. Mijn therapie en herstel kwamen op de tweede plaats. Ik hield mezelf een tijd lang voor dat het niet erg was. Dat het vanzelf wel rustiger zou worden. Dat ik vakantie nodig had. Dat het vast vanzelf wel weer beter zou gaan.

Maar het was wel erg en het ging niet beter. Ik zat vast in een cirkeltje, leefde op de automatische piloot. Het leek bijna een onmogelijke keuze. Ik vind mijn werk leuk, mijn opleiding gaat me goed af. Meer tijd en energie steken in mijn herstel, zou betekenen dat ik mijn werk en opleiding op een lager pitje moest zetten. Dat wilde ik niet.

Belofte
Het duurde een paar maanden, maar ik hakte uiteindelijk de knoop door. Ik had mezelf namelijk een belofte gedaan, toen ik stopte met mijn vorige baan en terug verhuisde naar Friesland. Ik zou mijn herstel prioriteit geven en me er volledig voor inzetten. Ik wilde een gezonde basis leggen voor de rest van mijn leven. Ik wilde leren waarom ik mijn eetstoornis had en zorgen dat ik hem niet meer nodig had. Ik wilde de balans terugvinden die ik al lange tijd kwijt was.

Ik weet inmiddels waarom ik een eetstoornis heb. Maar daadwerkelijk zorgen dat ik hem niet meer nodig heb, dat is moeilijk. Tijd nemen, ruimte creëren, kon ik dat mezelf toestaan? Hoe zou het dan verder gaan? Wat als ik mijn baan kwijt zou raken? Maar ik dacht opnieuw aan mijn belofte en vond dat ik hem niet kon breken. Ik wilde hem ook niet breken.

Vertrouwen
29-sept
Ik besloot me daarom aan te melden voor een intensievere behandeling. Mijn opleiding is tijdelijk stopgezet, ik werk momenteel twee dagen in de week. Het was verschrikkelijk moeilijk om onder ogen te zien dat dit nodig was. Er waren momenten waarop ik dacht dat ik nooit beter zou worden.

Afgelopen dinsdag was ik bij een informatieavond over het traject dat ik waarschijnlijk eind dit jaar ga volgen bij Human Concern. Ik voelde betrokkenheid, warmte, oprechtheid en vooral ook vertrouwen: ik kan herstellen, als ik de juiste keuzes maak. Met om te beginnen meer tijd en ruimte voor mezelf.

Lelijk

‘Mag het ook gewoon rot en vervelend zijn nu? Jij wilt altijd alles mooi maken’. Woorden van mijn therapeut gister en ze heeft gelijk. Ik wil altijd alles mooi maken. Ik hou ook gewoon van mooi. Mooie mensen, mooie kleren, mooie natuur, mooie verhalen, mooie films, mooie woorden, mooie muziek. Het is fijn om in kleine dingen, en soms zelfs in moeilijke, verdrietige en pijnlijke dingen, het mooie te kunnen zien. Het houdt me in beweging, het houdt me op de been. Wat ik hier schrijf is meestal ook mooi. Een mooi inzicht, verpakt in mooie woorden. Maar een eetstoornis is niet mooi. Een eetstoornis is ronduit lelijk.

Lelijk Een eetstoornis de hele dag nadenken over wat ik wel en niet wil eten. Een eetstoornis is binnen een uur een pak koekjes eten én een reep chocola, vlak na mijn avondeten. Een eetstoornis is de volgende dag misselijk wakker worden met hoofdpijn en buikpijn, met dank aan diezelfde koekjes en chocola. Een eetstoornis is huilend aan mijn ontbijt zitten en door de misselijkheid heen eten, omdat misselijkheid alleen overgaat als ik regelmatig en gezond eet en daarmee mijn bloedsuikerspiegel weer stabiel krijg. Een eetstoornis is huilend op de bank bij mijn ouders zitten, omdat ik even niet meer weet hoe het moet. Een eetstoornis is iedere week mezelf binnenstebuiten keren bij therapie en alle angst en pijn onder ogen zien. Een eetstoornis is terugkijken op minstens twaalf jaar waarin ik mijn eigen leugens heb geloofd. Een eetstoornis is geen koekjes of chocola in huis hebben, uit angst alles op te eten. Een eetstoornis is last hebben van mijn darmen. Een eetstoornis is in de spiegel kijken en niet blij zijn met mijn lijf. Een eetstoornis is me iedere week schuldig voelen omdat ik weer niet heb gesport. Een eetstoornis is geen nee durven zeggen als er iemand trakteert en ik echt geen trek heb. Een eetstoornis is geen ja durven zeggen tegen een traktatie omdat ik te zwaar ben. Een eetstoornis is mijn lichaam de vernieling in helpen, omdat ik geen andere uitweg zie. Een eetstoornis is me schamen voor al het bovenstaande en het eigenlijk niet durven plaatsen, want ik doe het allemaal zelf.

Een eetstoornis is beklemmend en lelijk, maar buitengewoon sterk. Het is meer dan te veel of te weinig eten, niet blij zijn met je lichaam en ‘weer gewoon gaan eten’. Een eetstoornis blijft bestaan uit angst dat het leven zonder eetstoornis nóg lelijker en moeilijker is. Herstellen van een eetstoornis is geen sprookje met een prachtig einde. Herstellen van een eetstoornis is negentig procent van de tijd pijnlijk en zwaar. Het is de tien procent die wel mooi is die, samen met de hoop op beter, de moed geeft om door te gaan.

Het gaat niet over eten

Afgelopen week deelde ik bovenstaand filmpje van Proud2Bme op Facebook. Vooraf twijfelde ik, want alles wat er in dit filmpje wordt gezegd is waar. Het is de pijnlijke waarheid, waar ik liever voor wegloop dan hem onder ogen te zien.

Wilde ik dit zomaar met iedereen delen? Dan zou iedereen weten dat het gaat over een negatief zelfbeeld, geheimen, leugens en schaamte. Over angst, over controle. Over het wegdrukken van nare gevoelens of herinneringen. Over willen verdwijnen, over vermijding. Over ontkennen van het verleden, niet kunnen omgaan met het heden, het hebben van angst voor de toekomst. Over zelfhaat. Over uitputting, tranen en heel veel steun en begrip nodig hebben. Over het bevechten van een strijd met jezelf. Over overleven.

Iedereen zou weten wat er zich in mijn hoofd en hart afspeelt. Kwetsbaarder wordt het niet. Toch deelde ik het filmpje, want dit is waar het over gaat, ook bij mij. Dit is wat ik tegenkom als ik normaal eet. Dit is waar ik nu ben.